تور مسافرتی: خویدك یكی از روستاهای كهن در حاشیه شهر یزد و از رئوس قرآی ثلاثه یزد شمرده می شود كه افسانه هایی زیادی در مورد آن بر سر زبان هاست.
به گزارش تور مسافرتی به نقل از ایسنا، «خویدك» یا «ختك»، از آبادی های قدیمی یزد است كه بر سر راه شهرستان بافق از طرف مركز استان قرار گرفته و پس از روستای ملاباشی و پیش از روستای فهرج است. هم اكنون به سبب خشكسالی خیلی از باغات و كشتزارهای این روستا خشك شده و قلعه و آبادی آن باز رو به ویرانی رفته است.
آثاری كه در این روستا باقی مانده شامل آب انبار «حاجی سید حسین» است كه یك قطعه سنگ به تاریخ ۱۲۵۵ در خصوص وقف آن برای مصارف عمومی و دینی است.
قدمگاه مسجد «چهار میل» دیگر آثار تاریخی روستاست كه به صورت اطاق منفردی در كنار آبادی واقع شده و سنگی هم كه نشانه ی پایی بر آن نقرست در طرفی از این مسجد نصب شده است. در این مسجد یك قطعه سنگ مرمر مربوط به مقبره ی «محمد طالب بن حاجی الحرمین شاه حسین» متوفی در ۱۰۴۴ بر دیوار این بنا دیده می شود.

«ساشا ریاحی مقدم» مشاور اداره كل میراث فرهنگی استان یزد روستای خویدك را یكی از آبادی های نزدیك شهر یزد امروز می ‎‎ خواند و در مورد این روستا به خبرنگار ایسنا می گوید: این روستا در متون تاریخی بعنوان یكی از رئوس قرآی ثلاثه یزد كه «فهرج» و «سریزد» باز جزو آنهاست، بشمار می رود.
وی اضافه می كند: داستان این روستای كهن و تاریخی همان داستانی است كه منجر به شكل گیری آبادی شهدای فهرج شده و داستان تاریخی مشترك سه آبادی است كه گویای كهن بودن هر كدام از آنهاست.
این مسئول در این باره تصریح می كند: زمانی كه سپاه اسلام برای رفتن به خراسان در این منطقه گم می شوند، سر از روستای فهرج در می آورند و تصمیم به دعوت مردم روستای فهرج به دین اسلام می گیرند اما مردم فهرج از آنها مهلت می خواهند تا با مردم روستاهای اطراف خود مشورت كنند.
وی ادامه می دهد: مردم روستاهای خویدك و فرافر كه می دانستند سپاه اسلام خسته است، تصمیم به شبیخون به آنها می گیرند پس شبانه به آنها حمله كرده و آنها را از بین می برند، سپس آنها را در نزدیكی روستای فهرج به خاك می سپارند.
ریاحی مقدم در مورد افسانه های دیگری كه در مورد این روستا نقل می شود، تصریح می كند: مردم محلی این روستا معتقدند كه مردم آن در ابتدا به سمت قبله بیت المقدس نماز می خواندند و بعدها به سمت قبله مكه نماز خواندند و مسجدی كه در این روستاست باز موید همین سوژه است.
وی می ‎ گوید: البته برخی مردم محلی باز معتقدند این منطقه جزو نخستین و تنها مناطق یهودی نشین یزد است اما این موضوعات مستنداتی ندارد چونكه اولاً روستاهای میبد و مهریز و بعضی از محلات یزد باز دارای مناطق یهودی نشین هستند و از سویی تمام مساجد یزد به سبب این كه ابزار قبله یابی درستی در آن دوران وجود نداشته، معمولاً از سمت قبله كمی انحراف داشته است پس نمی توان این موارد را درست و دارای سندیت صحیحی دانست.

وی با بیان این كه گورستانی بین خویدك و هرفته باز وجود دارد كه تمام قبرهای آن به سمت شیراز است، می گوید: مردم محلی معتقدند كه مردم آن دوران، مردگانشان را به سمت تخت جمشید دفن می كردند اما مستندی باز بر این موارد وجود ندارد.
این پژوهشگر حوزه میراث فرهنگی در ارتباط با آثار باستانی و تاریخی این روستا باز می گوید: مسجد جامع خویدك باز یكی از قدیمی ترین مساجد است كه هم عصر با مسجدجامع های میبد، فهرج و سریزد بنا شده و متعلق به قرون اولیه اسلام است و از مساجد كهن دوران اسلام در ایران شمرده می شود.
ریاحی مقدم در مورد روستای فراموش شده فرافر باز می ‎‎ گوید: این روستا كه همیشه نامش همزمان با فهرج و خویدك در متون تاریخی دیده می شود، در میان روستاهای تاریخی سریزد و خویدك وجود داشته و الان كاملاً از بین رفته و اثری از آن به جا نمانده است.
بگفته وی، بنظر می رسد كه فرافر روستایی بوده كه دو روستای هرفته و سریزد بخش هایی از این روستای كهن هستند كه به جا مانده و احتمالاً به سبب سیل، جنگ یا خشك شدن قنات این روستا از بین رفته كه این عامل نسبت به دیگر دلیلهای جامعیت بیشتری دارد.
ریاحی مقدم با بیان این كه در این مناطق حدود سه آبادی دیگر باز شكل گرفته بود، می گوید: تمام این آبادی ها كه متعلق به دوران قاجار بودند و قصر صنم و قلعه مشیرالممالك جزو این روستاها بوده اند به سبب خشك شدن قناتشان كاملاً از بین رفته ‎ اند.

وی ادامه می دهد: این مثلث آبادی ها در بالای جاده سنتو(جاده ترانزیتی بندرعباس – تهران) قرار گرفته و جالب اینجاست كه سریزد خیلی بزرگتر از این روستاها بوده و بعنوان نخستین منزلگاه تجار و مسافران جاده كرمان از دوران قبل از اسلام تا زمان قاجار كاربرد داشته است و كاروانسراهای زیادی در این میان قرار گرفته بودند.
لازم به یادآوری است؛ روستای خویدك دارای بافتی تاریخی است و هر چند كه خانه های تازه سازی، منظره تاریخی آنرا دگرگون كرده اما منظره بافت تاریخی و گلین این بخش از روستا بسیار دیدنی است. این روستا هم اكنون دارای دامداری های بزرگی است و شغل خیلی از مردم آن كشاورزی و دامداری است. البته در مجاورت این روستا یك نیروگاه خورشیدی باز به وجود آمده كه منظره زیبا و جالبی را در این روستا پدید آورده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *