میلگردها بر اساس گرید (Grade) دسته بندی میشوند و هر گرید نشان دهنده مجموعه ای از مشخصات فنی مانند مقاومت مکانیکی، شکل پذیری، نوع آج و کاربرد در سازه است. انتخاب گرید مناسب میلگرد تأثیر مستقیمی بر ایمنی سازه، عملکرد در برابر زلزله و حتی قیمت تمام شده پروژه دارد. به همین دلیل، شناخت دقیق گرید های میلگرد و مشخصات فنی هرکدام، یکی از مهم ترین مراحل در خرید و اجرای میلگرد محسوب میشود.
در این مقاله انواع میلگرد را بر اساس گرید معرفی می کنیم و مشخصات فنی، ویژگیها و کاربرد هر گرید را به صورت دقیق بررسی خواهیم کرد.
منبع : مشخصات فنی میلگرد رصدکالا
میلگرد گرید A1 میلگرد ساده
میلگرد A1 ساده ترین نوع میلگرد فولادی است که سطحی صاف و بدون آج دارد. این میلگرد بیشتر در کاربردهای صنعتی و غیرسازه ای استفاده میشود و به دلیل نداشتن آج، چسبندگی کمی با بتن دارد.
از نظر مشخصات فنی، میلگرد A1 دارای مقاومت تسلیم حدود ۲۳۰ مگاپاسکال و مقاومت کششی حدود ۳۸۰ مگاپاسکال است. این گرید از میلگرد، شکل پذیری بالایی دارد و ازدیاد طول آن نسبت به سایر گریدها بیشتر است. همین ویژگی باعث میشود میلگرد A1 قابلیت خم کاری و جوش پذیری بسیار خوبی داشته باشد.
کاربرد میلگرد A1 بیشتر در ساخت خاموت های خاص، قطعات صنعتی، اتصالات فلزی و پروژههایی است که نیاز به مقاومت کششی بالا ندارند. استفاده از این گرید در اعضای باربر اصلی توصیه نمیشود.
میلگرد گرید A2 نیمه سخت آجدار
میلگرد A2 یکی از پرکاربرد ترین میلگردها در ساختمان سازی سبک و نیمه سنگین است. این میلگرد دارای آج مارپیچی بوده و نسبت به میلگرد ساده، چسبندگی بیشتری با بتن دارد.
مقاومت تسلیم میلگرد A2 حدود ۳۴۰ مگاپاسکال و مقاومت کششی آن در حدود ۵۰۰ مگاپاسکال است. ازدیاد طول این میلگرد نسبت به A1 کمتر بوده و در دسته میلگردهای نیمه سخت قرار میگیرد. شکل پذیری مناسب و رفتار قابل قبول تحت بار، از ویژگی های اصلی این گرید است.
میلگرد A2 برای آرماتوربندی تیرها، ستونها و فونداسیون در سازههایی با بارگذاری متوسط استفاده میشود. جوش پذیری آن محدود است و خم کاری باید با رعایت ضوابط فنی انجام شود.
میلگرد گرید A3 سخت و آجدار جناقی
میلگرد A3 یکی از رایج ترین میلگرد ها در سازههای بتنی ایران است و به طور گسترده در ساختمانهای مسکونی و پروژه های عمرانی استفاده میشود. این میلگرد دارای آج جناقی یا هفت وهشتی است که چسبندگی بسیار خوبی با بتن ایجاد میکند.
از نظر مشخصات فنی، میلگرد A3 دارای مقاومت تسلیم حدود ۴۰۰ مگاپاسکال و مقاومت کششی حدود ۶۰۰ مگاپاسکال است. این گرید شکل پذیری کمتری نسبت به A2 دارد و در گروه میلگردهای سخت قرار میگیرد. ازدیاد طول آن کمتر است و در برابر تغییر شکل ناگهانی حساستر می باشد.
میلگرد A3 گزینه اصلی برای استفاده در تیر، ستون، فونداسیون و دیوارهای برشی است. جوش کاری این گرید معمولاً توصیه نمی شود و خم کاری آن باید با دقت بالا انجام گیرد.
میلگرد گرید A4 پرمقاومت و شکلپذیر
میلگرد A4 جدیدترین و مقاوم ترین گرید میلگرد ساختمانی محسوب میشود که با هدف افزایش مقاومت و بهبود عملکرد سازه در برابر زلزله تولید شده است. این میلگرد دارای آج مرکب بوده و چسبندگی بسیار بالایی با بتن دارد.
مقاومت تسلیم میلگرد A4 حدود ۵۰۰ مگاپاسکال و مقاومت کششی آن در حدود ۶۵۰ مگاپاسکال است. برخلاف تصور، با وجود مقاومت بالا، این میلگرد از شکل پذیری مناسبی برخوردار است و رفتار مطلوبی در برابر نیروهای دینامیکی دارد.
میلگرد A4 بیشتر در سازههای بلند مرتبه، پروژههای خاص، مناطق زلزلهخیز و سازههایی که نیاز به کاهش وزن آرماتور دارند، استفاده میشود. قیمت این گرید نسبت به سایر میلگردها بالاتر است، اما به دلیل کاهش مصرف فولاد، می تواند در نهایت اقتصادی تر باشد.
مقایسه کلی گریدهای میلگرد از نظر فنی
با افزایش گرید میلگرد، مقاومت تسلیم و کششی افزایش یافته و در مقابل، میزان شکل پذیری کاهش پیدا می کند هرچند در میلگرد های جدید مانند A4، تلاش شده تعادل مناسبی بین مقاومت و انعطاف پذیری برقرار شود. انتخاب گرید مناسب باید بر اساس نوع سازه، شرایط بارگذاری، آییننامههای طراحی و الزامات اجرایی انجام شود.
جمع بندی
میلگردها بر اساس گرید به انواع مختلفی تقسیم میشوند که هرکدام مشخصات فنی، مقاومت و کاربرد خاص خود را دارند. میلگرد A1 با شکل پذیری بالا و مقاومت کم، میلگرد A2 با مقاومت متوسط، میلگرد A3 با مقاومت بالا و میلگرد A4 با مقاومت بسیار زیاد و عملکرد پیشرفته، گزینه های اصلی در بازار هستند.
شناخت دقیق مشخصات فنی هر گرید میلگرد، نقش مهمی در انتخاب صحیح، افزایش ایمنی سازه و کنترل هزینه های پروژه دارد. انتخاب نادرست گرید میتواند باعث افزایش هزینه یا کاهش عملکرد سازه شود، بنابراین تصمیم گیری آگاهانه در این مرحله بسیار حیاتی است.
