به گزارش گزارشگر خبرگزاری مهر، علی دارابی قائم مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی کشور در نشیت خبری که به مناسبت روز جهانی موزه و هفته میراث فرهنگی در وزارت میراث فرهنگ اجرا شد. وی با اشاره به عصر انفجار اطلاعات و نقش شبکه های اجتماعی، اظهار داشت: در وضعیت فعلی که با انفجار اطلاعات و تحولات شگرف ارتباطات رو به رو هستیم، توجه به سنت معروف و سیره پسندیده در نظام حکمرانی، بالاتر از پیش ضروری شده است. دارابی اضافه کرد: اگر بخواهیم وضعیت یک کشور را در عرصه میراث فرهنگی و مدیریت آن مورد قضاوت قرار دهیم، باید به نقش حاکمیت، احزاب و همین طور همبستگی اجتماعی دقت نماییم. قدرت و منزلت وقتی پایدار می ماند که در خدمت مردم و فرهنگ باشد.
۱۴۹ اثر تاریخی در ۱۸ استان ایران بر اثر حملات دشمن صدمه دیده اند
معاون میراث فرهنگی کشور با بیان جزئیاتی از خسارت های وارد شده به آثار تاریخی طی جنگ اخیر اظهار داشت: آماری که من ارایه می دهم آمار اصلی است و ۱۴۹ اثر تاریخی ما در ۱۸ استان صدمه دیده و نزدیک به چهار موزه هم خسارت دیده اند که گزارش خواهد شد. وی ادامه داد: ۵۴ اثر ثبت جهانی ما در ۱۸ استان مورد به هدف خوردن دشمنان قرار گرفته است. استان اصفهان با ۲۷ اثر، کردستان با ۱۳ اثر و کرمانشاه با ۱۲ اثر بیشترین صدمه را دیده اند. در مجموع ۵۴ اثر ثبت جهانی ما در این حملات صدمه دیده است. این مقام مسئول تاکید کرد: ما بالاتر از ۱۷ مکاتبه با نهادهای بین المللی همچون یونسکو و میراث جهانی داشته ایم تا گزارش این صدمه ها را به جهانیان برسانیم. معاون میراث فرهنگی کشور با اشاره به کوشش های انجام شده اظهار داشت: همکاران من به موفقیت رسیدند در یک شکل تاریخی، اثری مورد صدمه قرار نگیرد. پس از جنگ، انتقال آثاری سبب شد که این مساله مورد توجه و حفاظت ویژه قرار گیرد. ایشان در ادامه اضافه کرد: صدای میراث فرهنگی کشور چه در داخل و چه در خارج، اعلام و نمایندگانشان گزارش های خویش را ارسال خواهند کرد. بازیابی برای آثار صدمه دیده شروع شده است.
اسناد بالادستی میراث فرهنگی تصویب شد
این مقام مسئول در ادامه با اشاره به برنامه های هفته میراث فرهنگی اضافه کرد: برگزاری جلسات و نشست های علمی، فرهنگی و ترویجی در این هفته صورت خواهد گرفت و همین طور نشست هایی با انجمن های مرتبط و هم نشست با شعرهای ماندگار در رابطه با استانداردهای مرمت و بازسازی آثار تاریخی بعد از جنگ برگزار خواهیم کرد. معاون میراث فرهنگی کشور اشاره کرد: از تعدادی از همکارانمان در در پایگاه ها و بناهایی که در نوروز به مردم عزیز خدمات ارایه دادند و هم در آخرین هفته مقدس از تعدادی از خانواده معظم شهدای جنگ رمضان تقدیر خواهد شد. این مسئول با اشاره به حوزه میراث فرهنگی و پاسخ به سوالات اظهار داشت: نوعی رابطه استاد و شاگردی از راه ایجاد مهارت و حرفه آموزی برای میراث فرهنگی در سرتاسر کشور در دستور کار قرار گرفت و آموزش تصویب گردید. وی ادامه داد: این افتخار جمهوری اسلامی ایران است که در سه جنگ مهم، اسناد بالادستی میراث فرهنگی تصویب شده است: در جنگ تحمیلی هشت ساله، اساسنامه سازمان ملی میراث فرهنگی تصویب شد؛ در جنگ ۱۲ روزه، سند ملی میراث فرهنگی ابلاغ شد؛ و در جنگ رمضان، سند ملی موزه داری در ایران که متضمن حکمرانی یکپارچه موزه، موزه داری و میراث فرهنگی است، به تصویب رسید.
برنامه های هفته میراث فرهنگی
وی اضافه کرد: خوشبختانه هیچ یک از اشیای تاریخی و آثار منقول کشور صدمه ندیده اند و این مورد نتیجه اقدام های پیشگیرانه همکاران ما قبل از شروع جنگ و همین طور در طول جنگ ۱۲ روزه بود؛ اقداماتی همچون انتقال آثار و اشیای تاریخی به محل های امن که سبب صیانت از گنجینه های ملی شد. وی از واکنش یونسکو به جنگ آگاهی داد و اظهار داشت: یونسکو اعلام نموده است بعد از برقراری شرایط امنیتی و ازسرگیری پروازها، نمایندگان این سازمان برای همکاری در مستندسازی، تخمین خسارت ها و مرمت اضطراری آثار صدمه دیده به ایران اعزام خواهند شد. دارابی با اشاره به برنامه های هفته میراث فرهنگی اظهار نمود: از ۲۸ اردیبهشت و همزمان با شروع هفته میراث فرهنگی، برنامه های ویژه ای در سرتاسر کشور برگزار می گردد و وزیر میراث فرهنگی و مدیران وزارت خانه به ۳۱ استان سفر خواهند کرد. وی اشاره کرد: پروژه ها، برگزاری نشست های تخصصی، علمی، فرهنگی و ترویجی، نشست های مشترک با دستگاه های مختلف و همین طور برنامه هایی در رابطه با استانداردهای مرمت و بازسازی آثار تاریخی در دستور کار قرار دارد و در روز پایانی هفته میراث فرهنگی هم برنامه ای مشترک با خانواده شهدای جنگ ۱۲ روزه در عرصه میراث فرهنگی برگزار می شود و از چند اثر ثبت شده جدید هم رونمایی می شود.
بازگشایی موزه ها به شرط ابلاغ نهادهای ذیربط
این مقام مسئول در مورد بازگشایی موزه ها اظهار داشت: اگر شرایط فراهم گردد بتوانیم موزه ها را بازگشایی نماییم، این مورد متاثر از نهادهای ذیربط است که به ما ابلاغ خواهند کرد و برمبنای آن کار را دنبال می نماییم. وی ادامه داد: بحث ما اصلاً پویش ملی و جهانی بود که مطرح کردیم و بحث کشور و جامعه هدفی که مطرح نبود. خیلی از خسارت هایی که به برنامه های تاریخی وارد شده به این علت است که بعضی از این آثار در موزه های نظامی قرار دارند و امکان بازدید و بازرسی ما در دست نیست. دارابی اضافه کرد: برای این مورد چه اشکالی دارد که ما به مردم عزیزمان در داخل و خارج یا جای دیگر که معمول است، بفهمانیم که تعهدی برای کشور ایجاد بشود؟ ما از این ظرفیت ها برای معرفت افزایی استفاده نماییم. وی در مورد مرمت آثار تاریخی اظهار داشت: مرمت بنای تاریخی زیر نظر شورای فنی هر استان و در وزارت خانه زیر نظر شورای فنی معاونت، برمبنای دستورالعمل هایی است که ابلاغ گردیده. ما اینها را یک به یک بررسی کردیم، تشکیل جلسه دادیم، برای بازدید میدانی رفتند و درحال تکمیل پرونده هستند. وی اضافه کرد: امیدوار هستم ما حافظان میراث فرهنگی باشیم و قوانین میراث در حقیقت به ما می گویند بازسازی را هم انجام دهیم.
افزایش هزار نیرو به یگان حفاظت میراث فرهنگی در سال ۱۴۰۵
این مقام مسئول در ادامه سخنان خود با اشاره به نیروی انسانی اظهار داشت: امسال ۱۴۰۵، هزار نفر به یگان حفاظت میراث فرهنگی اضافه می شوند، منتها مستحضر هستید که الان در وضعیت جنگی، بحث های دشواری برای مجوز گرفتن داریم، اما امسال هزار نفر به مجموع یگان حفاظت افزوده خواهد شد. وی ادامه داد: نکته دیگر این است که ما برای شرایط جنگ، همانطور که فرمودید، با نهادهای نظامی و انتظامی همکاریهای لازم را انجام دادیم. در استان ها، شورای تامین برای مبحث پیشرفت سطح ایمنی و صیانت از موزه ها تشکیل شد. معاون وزیر، با اشاره به خسارت های وارد شده اضافه کرد: ما در همین موزه سعدآباد، ۱۴ مورد تخریب داشتیم و از فضاهای پیرامونی خواسته ایم که این فضاها را در اختیار داشته باشند و استفاده نمایند. وی در توصیف شرایط فعلی اظهار داشت: الان شرایط صلح مسلح است و نه جنگ است، نه صلح که بسیار شکننده، خیلی سخت و پیچیده است و همه چیز به تعلیق درآمده است، بدین سبب امیدوار هستم زودتر جنگ تمام شود.
برآورد مرمت اضطراری ۲ همت
وی اضافه کرد: بالاتر از نیمی از این آثار، مالکیتش متعلق به دستگاه های دیگر است. من قبلاً هم عرض کردم که تعداد زیادی از این آثار به علت این که در عرصه های نظامی و امنیتی هستند و ملاحظات امنیتی فراهم نشده، الان ما برآوردی از آنها نداریم. دارابی اضافه کرد: برآورد مرمت اضطراری ۲ همت (۲ هزار میلیارد تومان) است که میراث فرهنگی مشخص کرده در چه مواردی وجود دارد. ایشان در ادامه اظهار داشت: انجمن خیرین میراث فرهنگی وارد شده است. برخی از دوستان آمدند و بطور مشخص در استان ها، از محل خیرین میراث فرهنگی می توانند برای این مورد و مرمت بناها مشارکت کنند.
برنامه بازسازی در شهرستان ها غیر از تهران
لیلا خسروی، مدیرکل موزه های وزارت میراث فرهنگی در جواب گزارشگر خبرگزاری مهر با اشاره به وضعیت موزه های صدمه دیده در کشور اظهار داشت: ۷۷۰۷ موزه در سرتاسر کشور داریم که ۵۴ موزه صدمه دیده است و این بناها بصورت دولتی و ذیل وزارت میراث فرهنگی مدیریت می شوند و کاربری بنای تاریخی داشته اند.
وی ادامه داد: ما آمدیم کاربری انجام شده را در اختیار قرار دادیم و انشاءالله در برنامه حل بشود و صدمه برطرف شود، البته درجه بندی صدمه ها متفاوت می باشد. امکان دارد واقعا برخی از صدمه ها در حد شکستن پنجره باشد.
خسروی با اشاره به وضعیت استان بوشهر اظهار داشت: در بوشهر، خداراشکر صدمه از نوع خفیف بوده است.
مدیرکل موزه های کشور در پاسخ به این سؤال که غیر از تهران، برای شهرستان ها چه برنامه ای برای بازسازی وجود دارد، اظهار داشت: برنامه بازسازی در شهرستان ها مانند تهران هم در دستور کار است. خسروی همین طور در رابطه با وضعیت مخازن امن آثار تاریخی اظهار داشت: اکنون کشور به ساخت ۸۲ مخزن امن در نقاط مختلف نیاز دارد که ان شاءالله این مورد در برنامه ها و دستور کار ساخت قرار گرفته است.
۷ مخزن امن داریم و بقیه مخازن موقت هستند
مدیرکل موزه های وزارت میراث فرهنگی، در تشریح وضعیت مخازن حفاظتی آثار تاریخی بعد از جنگ ۱۲ روزه اظهار داشت: ما ۷ مخزن امن داریم و بقیه مخازنمان در حقیقت تحت عنوان مخازن موقت هستند. وی ادامه داد: ما پس از جنگ ۱۲ روزه آمدیم تمام اعتبارات را به سوی حفاظت پیشگیرانه و استواری بخشی مخازن بردیم. مفاهیم را تکمیل کردیم و بحث حفاظت الکترونیکشان را هم به پایان رساندیم و بعنوان مقصدی امن از آنها استفاده کردیم. خسروی اضافه کرد: در این زمان، کار ما در عرصه مخازن بازهم ادامه دارد، اما در تمام کشور، آن چه که نیاز هست ساخته بشود، انشاءالله در برنامه های آینده مان خواهد بود. در ادامه دارابی اضافه کرد: مدرسه میناب یک فاجعه بود و دانش آموزان به شهادت رسیدند و برای حوزه میراث میناب مار شود و موزه شهدای مدرسه میناب در سعدآباد جای نهائی شده و علت انتخاب آن وسعت ۱۳۰ هکتاری آنست و هم جوری با دفتر رئیس دولت و امکان بازدید مسئولان است تا بازدید هایی را داشته باشیم و آخرین گزارش داشتیم روزانه هزار دانش آموز برای بازدید از موزه ها بوجود آمده است، ما در سعی برای موزه شهدای میناب هستیم و در سعی برای ایجاد آن در کاخ موزه سعدآباد هستیم. وی اضافه کرد: جا نمایی موزه در انتها امسال فراهم می شود و در حال مرمت و بازسازی هستیم و روایت مادرانه و دانش آموزانه را فراهم نماییم. دارابی اشاره کرد: برای طرح محتوایی موزه میناب تیم تشکیل شده و درحال اجرا شدن است.
دعوت برای مشارکت داوطلبانه در مرمت آثار تاریخی
وی با دعوت از مردم برای مشارکت در روند مرمت آثار تاریخی اظهار داشت: چه اشکالی دارد که مردم عزیز ما در داخل و خارج از کشور بصورت داوطلبانه و بدون هیچ تعهدی جهت کمک به کشور وارد میدان شوند و از ظرفیتهای موجود برای مرمت استفاده نماییم. وی ادامه داد: مرمت بناهای تاریخی زیر نظر شورای فنی هر استان و همین طور شورای فنی وزارت خانه و برپایه دستورالعمل های تخصصی صورت می گیرد و تیم های کارشناسی هم برای بازدیدهای میدانی و بررسی خسارت ها تشکیل شده اند. دارابی همین طور در رابطه با وضعیت صیانت از آثار تاریخی و مواجهه با قاچاق اشیا اظهار داشت: گزارش هایی از ایست های بازرسی به ما رسیده، اما گزارش مستقیمی در رابطه با کشف اشیای قاچاق در اختیار نداریم و این مورد را باید از یگان حفاظت پیگیری کرد تا مشخص شود شرایط به چه صورت بوده است. وی با اشاره به تقویت یگان حفاظت میراث فرهنگی اضافه کرد: امسال هزار نیروی جدید به یگان حفاظت اضافه می نماییم، اما در وضعیت جنگی، بحث امنیت با دشواری ها و موانع زیادی هم راه است. با این وجود، با مجوزهای قبلی صادرشده، این اتفاق امسال عملی خواهد شد.
فعال شدن بازدید مجازی موزه ها
دارابی از راه اندازی بازدید مجازی موزه ها آگاهی داد و اظهار داشت: از فردا بازدید مجازی موزه ها را فعال می نماییم.
دارابی همین طور در رابطه با برنامه های میراث فرهنگی در عرصه خلیج فارس و تنگه هرمز عنوان کرد: در رابطه با تنگه هرمز، حوزه میراث زیر آب و همین طور پژوهشگاه میراث فرهنگی چندین جلسه برگزار کرده اند و این مورد درحال پیگیری است.
دارابی اضافه کرد: البته ما بندر سیراف را هم به لیست یونسکو فرستاده ایم که می تواند نماینده مساله خلیج فارس باشد.
وی در رابطه با جشنواره چندرسانه ای میراث فرهنگی اظهار داشت: داوری و بررسی آثار جشنواره انجام شده بود، اما به حوادث دی ماه برخوردیم و شرایط برگزاری فراهم نشد.
