خبرگزاری مهر، گروه استان ها – کوروش دیباج: گردشگری اصفهان در شرایطی به هفته گردشگری رسیده که کنشگران این حوزه از نزدیک شدن تورهای ورودی و خروجی به توقف، دشواری فعالیت دفاتر خدمات مسافرتی و خطر خروج نیروهای متخصص از این صنعت سخن می گویند و همزمان مسؤلان استان از کوشش برای تنوع بخشی به محصولات گردشگری، توسعه زیرساخت ها و جذب سرمایه گذاری خبر می دهند.
این وضعیت در حالی رقم می خورد که گردشگری اصفهان علاوه بر آثار باستانی شناخته شده، با چالش هایی در حمل و نقل، پرواز، اقامت، آمار توریستهای خارجی و استفاده از ظرفیت هایی مانند گردشگری سلامت، روستایی، طبیعی و رویدادمحور رو به رو است؛ چالش هایی که کنشگران و مدیران استان اعتقاد دارند عبور از آنها نیازمند همکاری همزمان بخش دولتی و خصوصی است.
در سوی دیگر، افزایش ظرفیت اقامتی و سرمایه گذاری های جدید در بخش گردشگری، رشد ضریب اشغال برخی مراکز اقامتی و تعریف پروژه های جدید، تصویری متفاوت از قسمتهایی از گردشگری استان ارایه می کند؛ تصویری که نشان میدهد مسئله فقط کمبود زیرساخت نیست و میان ظرفیت ایجادشده و امکان دسترسی توریست به مقصد نیز فاصله هایی وجود دارد.
در چنین شرایطی، پرسش اصلی برای گردشگری اصفهان اینست که آیا می توان با اتکا به توسعه محصول، رویدادها، زیرساخت حمل و نقل، گردشگری سلامت و توزیع سفر در سرتاسر استان، وابستگی مقصد به چند جاذبه شناخته شده را کم کرد و زنجیره ای پایدارتر برای سفر ایجاد کرد؟
تورهای ورودی و خروجی در آستانه توقف
حسین نصر، فعال گردشگری و رییس سابق انجمن آژانس های گردشگری استان اصفهان در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به وضعیت دفاتر خدمات مسافرتی اظهار داشت: دفاتر خدمات مسافرتی پل ارتباطی میان توریست و جامعه مقصد هستند و خدماتی از صدور بلیت پروازهای داخلی و خارجی و خدمات ریلی تا تورگردانی و خدمات ویزا را ارایه می کنند.
وی با تقسیم تورها به سه گروه ورودی، خروجی و داخلی اضافه کرد: در شرایط فعلی، دو بخش تورهای ورودی و خروجی حدودا متوقف شده اند و گردشگری داخلی تنها بخش فعال باقیمانده است. به قول نصر، در چنین وضعیتی لازم است مسؤلان و کنشگران گردشگری برای تقویت سفر داخلی تمهیداتی بیندیشند تا هم کنشگران این صنعت بتوانند به فعالیت خود ادامه دهند و هم امکان سفر برای شهروندان حفظ شود.
نصر با تکیه بر دشواری وضعیت کنشگران گردشگری اظهار داشت: هتلداران، راهنمایان گردشگری، کنشگران بوم گردی و دیگر کنشگران این حوزه در شرایط فعلی به حمایت فوری نیاز دارند. وی با اشاره به تسهیلاتی که بعد از جنگ اخیر با پیگیری مسؤلان برای بخشی از کنشگران فراهم گردید، گفت این حمایت ها باید به شکل جدی تر ادامه پیدا کند.
وی یکی از نگرانی های اصلی را خروج نیروهای متخصص از صنعت گردشگری دانست و اضافه کرد: اگر قرار باشد با عادی شدن شرایط، گردشگری باردیگر رونق بگیرد، این نیروهای باتجربه و متخصص هستند که باید موتور فعالیت صنعت را به حرکت درآورند و از دست دادن آنها می تواند به گردشگری اصفهان لطمه بزند.
اصفهان فقط نقش جهان نیست
رئیس سابق انجمن آژانس های گردشگری استان اصفهان تنوع بخشی به محصول گردشگری را یکی از نیازهای جدی اصفهان دانست و اظهار داشت: همان گونه که اقتصاد تک محصولی می تواند آسیب پذیری به وجود بیاورد، اتکا به چند جاذبه شاخص نیز گردشگری اصفهان را با محدودیت مواجه می کند.
وی با اشاره به آثار باستانی دوره صفوی اضافه کرد: اصفهان نباید فقط به میدان نقش جهان و کاخ ها محدود شود و باید مسیرهای کمتر شناخته شده و محصولات دیگری مانند گردشگری روستایی مورد توجه قرار گیرد.
این فعال گردشگری، گردشگری رویدادمحور را یکی از مسیرهای تنوع بخشی دانست و اظهار داشت: در شرایطی که گردشگری ورودی و خروجی با محدودیت مواجه می باشد، می توان از رویدادهای داخلی و بین المللی برای ایجاد سفر استفاده کرد. وی به برگزاری رویداد ورزشی پهلوان تختی با حضور ورزشکارانی از حدود ۱۶ کشور و همین طور اجلاس ایران و آفریقا با حضور بیشتر از ۲۰۰ تاجر آفریقایی در اصفهان اشاره نمود و این رویدادها را نمونه ای از امکان پیوند رویداد با گردشگری دانست.
زیرساخت گردشگری؛ حلقه ای فراتر از هتل
امیر کرم زاده، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان، در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به چالش های چندلایه گردشگری اظهار داشت: مشکلات از دوره کرونا شروع شد و در ادامه، شرایط جنگی نیز بر این صنعت اثر گذاشت، در حالیکه به قول وی بخشی از الزامات اقتصاد گردشگری همچون حمل و نقل نیز کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
وی با اشاره به کمبود ناوگان حمل و نقل گردشگری اضافه کرد: حتی جابه جایی مسافران داخلی نیز در بعضی موارد با محدودیت مواجه می باشد. کرم زاده با اشاره به مشوق های پیشبینی شده در قانون برنامه هفتم برای واردات خودرو های مورد استفاده در مجموعه های گردشگری، بر ضرورت تقویت مشوق های سرمایه گذاری در این بخش تاکید کرد.
مدیرکل میراث فرهنگی استان اصفهان همین طور از افزایش ظرفیت اقامتی اطلاع داد و اظهار داشت: در سه سال اخیر حجم قابل توجهی تسهیلات برای هتل ها و مراکز اقامتی پرداخت شده و مراکز جدیدی درحال افتتاح است. وی تاکید کرد گردشگری فقط به ساخت هتل محدود نمی شود و حمل و نقل، اقامت، تجربه توریست و خدمات جانبی باید همزمان توسعه یابد.
کرم زاده درباره ی آمار توریستهای خارجی نیز گفت آمار دقیق ورود گردشگران به علت تفاوت میان داده های مبادی ورودی و محل اقامت ها به آسانی قابل استخراج نیست.
وی اظهار داشت: در سال ۱۴۰۴ حدود ۱۳۰ تا ۱۴۰ هزار اقامت توریست خارجی در آمار ثبت شده، اما بخشی از گردشگران، بخصوص گردشگران سلامت، در خانه ها یا مراکزی خارج از نظام رسمی اقامت اسکان می یابند و در آمار محل اقامت ها ثبت نمی شوند.
مدیرکل میراث فرهنگی استان اصفهان با اشاره به ظرفیت گردشگری سلامت در اصفهان اضافه کرد: بخشی از گردشگران از کشورهای مختلف برای دریافت خدمات درمانی وارد استان می شوند و زیرساخت هایی برای این نوع گردشگری در اصفهان به وجود آمده است. کرم زاده با این حال بر ضرورت توسعه محصولات دیگری مانند طبیعت گردی و گردشگری محیط زیستی تاکید کرد.
۲۲۵۰۰ تخت و مسئله توزیع سفر
کرم زاده ظرفیت اقامتی رسمی استان را حدود ۲۲ هزار و ۵۰۰ تخت اعلام نمود و اظهار داشت: با احتساب ظرفیت هایی مانند شهرداری ها و مساجد، این ظرفیت می تواند به حدود ۱۵۰ هزار برسد، اما مسئله اصلی پر شدن ظرفیت رسمی اقامتی است.
وی اضافه کرد: زمانیکه به اصفهان آمده، ضریب اشغال هتل ها حدود ۱۵ تا ۲۵ درصد بوده اما با اقداماتی همچون توسعه گردشگری رویدادمحور و معرفی مجدد اصفهان در بازارهای هدف، این ضریب در مقطعی به بالای ۹۰ درصد رسیده است.
مدیرکل میراث فرهنگی استان اصفهان توزیع متوازن سفر در سطح استان را یکی دیگر از سیاستهای این مجموعه مطرح کرد و اظهار داشت: با استفاده از فناوری اطلاعات، فضای مجازی و ابزارهای هوش مصنوعی سعی شده مقاصد مختلف استان معرفی شوند. به گفته ی ایشان، در بعضی مقصدها همچون کویر مصر، روستای مصر، کاشان، خوانسار، گلپایگان و مناطق غربی استان، ظرفیتهای اقامتی و بوم گردی مورد استقبال قرار گرفته اند.
کرم زاده همین طور از تعریف حدود ۳۰۰ همت پروژه گردشگری در استان اطلاع داد و اظهار داشت: اصفهان در کنار پروژه های دارای نام، موقعیت های سرمایه گذاری مختلفی نیز آماده کرده است. وی از لکه گذاری حدود ۶۰ مجتمع بین راهی با همکاری وزارت راه و شهرسازی و برنامه ریزی برای جذب سرمایه گذار در این بخش اطلاع داد.
وی یکی از مطالبات اصلی استان را توسعه حمل و نقل دانست و اظهار داشت: قطار سریع السیر و وضعیت فرودگاه و پروازها از مهم ترین مطالبی هستند که بر گردشگری اصفهان اثر می گذارند.
کرم زاده یکی از پروژه های مهم تنوع بخشی به محصولات گردشگری را موزه منطقه ای ریسباف مطرح کرد و اظهار داشت: مطالعات اولیه این پروژه حدود یک سال زمان برده و برای اجرای آن منابعی پیشبینی شده است.
وی میزان منابع پیشبینی شده از محل مولدسازی برای این پروژه را حدود هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان اعلام نمود و اضافه کرد: تلاش می شود از ظرفیت شهرداری و مجموعه های دیگر نیز برای پیشبرد آن استفاده گردد.
مدیرکل میراث فرهنگی استان اصفهان همین طور از اعلام آمادگی برخی خیران برای مشارکت در این پروژه اطلاع داد و ریسباف را ظرفیتی برای ایجاد محصولی جدید در گردشگری اصفهان دانست.
کرم زاده درباره ی تغییر تصویر اصفهان در بازارهای گردشگری نیز اظهار داشت: سعی شده تصویر مقصد از راه حضور در نمایشگاه های داخلی و خارجی، تقویت صنایع دستی و صنایع خلاق و برگزاری رویدادها تغییر کند. وی همین طور از ایجاد داشبورد رویدادهای گردشگری بعنوان اولین نمونه در کشور و سودجستن از فناوری های هوش مصنوعی برای برنامه ریزی سفر اطلاع داد.
بحران بیرونی، مطالبه زیرساختی اصفهان
مهدی جمالی نژاد، استاندار اصفهان، در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به اثر بحران های امنیتی و اقتصادی بر گردشگری اظهار داشت: بخشی از چالش های سالهای اخیر خارج از اختیار مدیران استانی بوده و جنگ ۱۲ روزه و مشکلات حمل و نقل و پروازها بر گردشگری اثر گذاشته است.
وی اضافه کرد: توقف یا اختلال پروازها و هشدارهای سفر به ایران از جانب برخی کشورها، گردشگری خارجی را تحت تأثیر قرار داد و از طرف دیگر، کاهش قدرت اقتصادی خانوارها نیز می تواند سهم سفر در سبد هزینه خانوار را کم کند.
استاندار اصفهان اظهار داشت: علیرغم این شرایط، سعی شده برای هر یک از این چالش ها راهکاری پیدا شود تا گردشگری داخلی و خارجی از شرایط گذشته فاصله بسیاری نگیرد و فعالیت این صنعت متوقف نشود. وی با اشاره به وضعیت اشغال هتل ها در شهریورماه، از شرایط مناسب برخی مراکز اقامتی در این مقطع اطلاع داد.
جمالی نژاد همین طور با اشاره به اقدامات انجام شده در حوزه زیرساخت اظهار داشت: در مدت حدود یک سال و اندی، چندین هتل و مجموعه در رابطه با گردشگری افتتاح شده و یک هتل پنج ستاره دیگر نیز در هفته گردشگری افتتاح می گردد. وی تاکید کرد تکمیل چرخه گردشگری نیازمند حضور همزمان هتلداران، آژانس ها، تورگردانان، کنشگران صنایع دستی و سایر بخش های این زنجیره است.
استاندار اصفهان مهم ترین مطالبه استان از دولت در حوزه گردشگری را حل مسئله حمل و نقل مطرح کرد و اظهار داشت: مشکل پروازها یکی از مسایل اصلی بوده است. وی تکمیل قطار سریع السیر تهران ـ قم ـ اصفهان را مطالبه مهم استان دانست و اظهار نمود ایجاد این مسیر می تواند دسترسی توریستهای داخلی و خارجی به اصفهان را آسان کند.
عبور از گردشگری شکننده با تکمیل زنجیره سفر
آنچه از اظهارات فعال گردشگری و دو مدیر ارشد استان برمی آید اینست که مسئله گردشگری اصفهان تنها به تعداد جاذبه ها یا تخت های اقامتی محدود نمی شود؛ زنجیره ای از حمل و نقل و دسترسی به مقصد تا اقامت، تورگردانی، رویداد، خدمات درمانی، صنایع دستی و تجربه توریست باید همزمان فعال باشد.
در این میان، افزایش ظرفیت اقامتی و سرمایه گذاری های جدید، بااینکه بخشی از عقب ماندگی زیرساختی را هدف گرفته است، اما بدون دسترسی مناسب توریست به مقصد و بدون حفظ شبکه کنشگران حرفه ای گردشگری نمی تواند به تنهایی پاسخگوی چالش موجود باشد.
از سوی دیگر، آمار توریسم سلامت و تفاوت میان اقامت ثبت شده و ورود واقعی گردشگران نشان میدهد تصمیم گیری درباره ی آینده این صنعت به نظام آماری دقیق تر نیاز دارد؛ همان گونه که تنوع بخشی به محصولات نیز مستلزم آن است که مقصد اصفهان فراتر از چند جاذبه شناخته شده تعریف شود.
در چنین چارچوبی، رویدادها، گردشگری سلامت، روستاها، طبیعت، موزه ها و ظرفیتهای تجاری و فرهنگی می توانند در کنار میراث تاریخی، بخشی از سبد جدید سفر به اصفهان باشند؛ مشروط به این که حمل و نقل، سرمایه گذاری، اقامت و شبکه کنشگران گردشگری نیز همزمان امکان ارایه این محصولات را فراهم نمایند.
منبع: ftour.ir
