گروه جامعه:
در پی افزایش فعالیت دفاتر و تورهای غیر مجاز گردشگری و بروز تخلفاتی که به قول فعالین این صنعت، علاوه بر تضییع حقوق مسافران، نتایج اجتماعی و فرهنگی گوناگونی به دنبال دارد، لزوم نظارت جدی تر دستگاه های مسئول بر این حوزه بیشتر از گذشته احساس می شود. از طرف دیگر، تداوم شرایط بحرانی و خسارت های ناشی از جنگ، فعالیت دفاتر خدمات مسافرتی را با چالش های جدی مواجه کرده است.
در همین راستا، خبرنگار خبرگزاری مهر در گفت و گویی با حرمت ا… رفیعی، رئیس انجمن دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران، به بررسی ابعاد فعالیتهای غیر مجاز گردشگری، اقدامات انجام شده برای مواجهه با این پدیده، میزان خسارت های وارده به دفاتر و لزوم حمایت دولت از فعالین این صنعت پرداخته است.
برای مواجهه با فعالیت دفاتر و تورهای غیر مجاز چه اقداماتی انجام داده اید و دستگاه های مسئول تا چه اندازه با شما همکاری کرده اند؟
رفیعی:
دراین خصوص جلسات گوناگونی با معاونت دادستانی تهران، فراجا، نمایندگان مجلس و مسؤلان مرتبط در عرصه گردشگری برگزار کردیم تا راهکاری برای مواجهه با این پدیده پیدا شود. شخصاً حدود ۷۰۰ سایت را که در حوزه فعالیتهای غیر مجاز گردشگری تبلیغ می کردند، شناسایی کردم و بخشی از آنها با همکاری دادستانی و اداره کل میراث فرهنگی استان تهران مسدود شدند.
با این حال، مشکل اینجاست که خیلی از این سایت ها بعد از مسدود شدن، با نام و عنوان دیگری فعالیت خودرا از سر می گیرند. اگر دستگاه های نظارتی و مسؤلان دولتی به شکل جدی وارد عمل شوند، شناسایی این مجموعه ها کار سختی نیست. من و همکارانم در صنعت توریسم آمادگی داریم اطلاعات لازم را در اختیار دستگاه های مسئول قرار دهیم.
متأسفانه در بعضی از این تورها اتفاقات خیلی ناگواری رخ می دهد. حتی گزارش هایی از سوءاستفاده از مسافران، بخصوص دختران جوان، و وقوع لطمه های اجتماعی در جریان برخی سفرها وجود دارد. این مورد دیگر صرفا یک تخلف صنفی نیست و به مساله ای اجتماعی و امنیتی تبدیل گشته است.
افرادی که در مقاصد گردشگری با در دست داشتن پلاکارد، مبادرت به تبلیغ و اجاره ویلا و اقامت گاه می کنند، مجوز فعالیت دارند؟
رفیعی:
برآورد من اینست که حدود ۹۰ درصد این افراد غیر مجاز هستند. این که فردی در خیابان بایستد و با در دست داشتن پلاکارد، مبادرت به تبلیغ اجاره ویلا کند، به معنای داشتن مجوز فعالیت نیست. ساماندهی این افراد هم کار پیچیده ای نیست و با نظارت می توان از فعالیت آنها جلوگیری کرد.
در حوزه تورهای زمینی هم مشکلاتی وجود دارد. گاهی تورهای بدون مجوز با وسایل نقلیه فعالیت می نمایند و در صورت مواجهه با نظارت، به سادگی از محل عبور می کنند. در مقابل، دفاتر مجاز برای تأمین اتوبوس و اجرای تور با محدودیت هایی مواجه هستند. انتظار داریم دستگاه های نظارتی دراین خصوص برخورد یکسان و جدی داشته باشند.
تبلیغات غیرواقعی، مسافران را گرفتار هزینه های چندبرابری می کند
رفیعی:
متاسفانه برخی دفاتر دارای مجوز هم با تبلیغات غیرواقعی و قیمت های غیرمنطقی، برای مسافران مشکل ایجاد می کنند. امکان دارد یک تور با قیمت حقیقی ۱۴۰ میلیون تومان، با نرخ ۷۰ یا ۸۰ میلیون تومان تبلیغ شود. مسافر هم با دیدن این قیمت پایین جذب می شود، اما بعد از نام نویسی متوجه می شود که هزینه حقیقی خیلی بیشتر است.
در چنین شرایطی، مسافر به علت این که بخشی از هزینه ها را پرداخت کرده و امکان برگشت پولش را ندارد، مجبور می شود مبالغ بیشتری بپردازد. حتی مواردی داشته ایم که مسافر برای اعتراض به یک دفتر مراجعه نموده، اما با تهدید و رفتارهای غیرمتعارف روبرو شده است.
این تخلفات را شناسایی و به مراجع مربوط معرفی می نماییم و در مواردی هم درخواست لغو مجوز داده ایم، اما گاهی بعد از مدتی همان مجموعه باردیگر فعالیت خودرا شروع می کند.
ما فقط با یک دوره کوتاه مدت مواجه نبودیم و حدود یک سال و نیم است که صنعت توریسم با نتایج ناشی از شرایط جنگی و بحران های مختلف دست وپنجه نرم می کند. از حدود ۶ هزار آژانس دارای مجوز در کشور، امروز کمتر از ۵۰ درصد آنها فعالیت مؤثر دارند و خیلی از دفاتر صرفا با استفاده از پس انداز و درآمدهای قبلی خود تلاش می کنند مجموعه شان را سرپا نگه دارند.
برآورد من اینست که دفاتر خدمات مسافرتی در طول این مدت بیشتر از دو تا سه همت خسارت مالی متحمل شده اند. البته خسارت فقط مالی نیست. خیلی از دفاتر امکان حفظ نیروهای متخصص خودرا ندارند و وقتی کارکنان باتجربه از این صنعت خارج می شوند، برگرداندن آنها خیلی دشوار خواهد بود.
در دوره کرونا هم همین صورت گرفت و بخش قابل توجهی از نیروی انسانی متخصص گردشگری از این صنعت خارج شد. ما در آن زمان پیشنهادهایی به دولت ارایه کردیم که هم از فشار بر خزانه دولت جلوگیری می کرد و هم به حفظ دفاتر کمک می کرد، اما این پیشنهادها به درستی اجرائی نشد.
آیا در جریان حملات اخیر، دفاتر گردشگری هم به شکل مستقیم لطمه دیدند و حمایتی از آنها صورت گرفت؟
رفیعی:
بله، برخی از دفاتر ما مستقیماً مورد به هدف خوردن قرار گرفتند. در تهران و برخی دیگر از نقاط کشور هم دفاتر لطمه دیدند. با این حال، تابحال حمایت مؤثری برای جبران خسارت و بازسازی این مجموعه ها انجام نشده است.
حتی در مواردی که کارشناسان برای تخمین خسارت مراجعه نموده اند، ارقام اعلام شده با میزان حقیقی خسارت تناسب نداشته است. وقتی یک دفتر یا ساختمان بشدت لطمه دیده، نمی توان با برآوردهای خیلی ناچیز انتظار داشت که فعال اقتصادی باردیگر فعالیت خودرا شروع کند.
مهم ترین مطالبه شما از دولت و دستگاه های مسئول چیست؟
رفیعی:
انتظار ما اینست که مواجهه با فعالیتهای غیر مجاز از حالت جلسات و وعده ها بیرون رود و به اقدام عملی برسد. من بارها برای پیگیری این مورد به دستگاه های مختلف مراجعه نموده ام و معمولا با برخورد مثبت و وعده همکاری روبرو شده ام، اما در عمل نتیجه ای که انتظار داریم حاصل نشده است.
دولت باید در کنار بخش خصوصی قرار بگیرد. ما نمی خواهیم صرفا در جلسات حضور داشته باشیم؛ انتظار داریم پیشنهادها و راهکارهایی که ارایه می نماییم، مورد توجه قرار گیرد و به مرحله اجرا برسد. مواجهه با تورها و دفاتر غیرمجاز، دفاع از دفاتر لطمه دیده و حفظ نیروی انسانی متخصص، از ضرورتهای امروز صنعت توریسم است.
به طور خلاصه اینکه فردی در خیابان بایستد و با در دست داشتن پلاکارد، اقدام به تبلیغ اجاره ویلا کند، به مفهوم داشتن مجوز فعالیت نیست. امکان دارد یک تور با قیمت واقعی ۱۴۰ میلیون تومان، با نرخ ۷۰ یا ۸۰ میلیون تومان تبلیغ شود. بسیاری از دفاتر امکان حفظ نیروهای متخصص خودرا ندارند و وقتی کارکنان باتجربه از این صنعت خارج می شوند، برگرداندن آنها خیلی دشوار خواهد بود. در دوره کرونا هم همین صورت پذیرفت و بخش قابل توجهی از نیروی انسانی متخصص گردشگری از این صنعت خارج شد.
منبع: ftour.ir
