به گزارش گزارشگر خبرگزاری مهر، نشست تخصصی «میراث راهبردی قلعه الموت» به مناسبت ثبت سی اُمین اثر ایران در لیست میراث جهانی، با حضور معاون میراث فرهنگی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و جمعی از استادان، محققان و متخصصان حوزه میراث فرهنگی در موزه ملی ایران انجام شد.
در این جلسه، فاطمه داوری، مشاور عالی معاونت میراث فرهنگی، با خیرمقدم به حاضران و تقدیر از حضور و همراهی سخنرانان و شرکت کنندگان، میراث جهانی را یکی از مهم ترین ظرفیتهای کشورها برای معرفی و جهانی کردن ارزش های هویتی و ملی دانست.
وی با اشاره به ثبت آثار مختلف ایران در لیست میراث جهانی اظهار داشت: جمهوری اسلامی ایران طی بیشتر از چهار دهه اخیر، با ثبت ۵۷ اثر در لیست میراث جهانی، توانسته قسمتی از ارزش ها و ظرفیتهای فرهنگی و تاریخی کشور را به جامعه جهانی معرفی نماید.
داوری تاکید کرد: ثبت جهانی آثار تنها یک عنوان و جایگاه بین المللی نیست، بلکه می تواند بعنوان یکی از پشتوانه های مهم رشد و توسعه فرهنگی کشور مورد توجه قرار گیرد و در صورت خوانش درست و استفاده هدفمند، به یکی از اصول راهبردی نظام حکمرانی فرهنگی تبدیل گردد.
مشاور عالی معاونت میراث فرهنگی با اشاره به رویکرد های جدید در ثبت آثار جهانی اضافه کرد: در سالیان اخیر، ثبت های انجام شده صرفا به معرفی یک اثر یا سبک تاریخی محدود نبوده و خیلی از این آثار، حامل مفاهیم و موضوعات مهمی در رابطه با شیوه زندگی، دانش، فرهنگ و قابلیتهای جوامع انسانی هستند.
وی افزود: ثبت جهانی سنت ها و مراسم های فرهنگی و اجتماعی، همچون چله و یلدا، در کنار ثبت میراث ملموس، نشان دهنده ظرفیت گسترده میراث فرهنگی ایران برای روایت تاریخ و فرهنگ این سرزمین در سطح جهانی است.
داوری همینطور به ثبت جهانی سقف های غارهای تاریخی خرم آباد و قلعه الموت اشاره نمود و اظهار داشت: این آثار، هر یک به گونه ای گواه حضور فرهنگی و تاثیر گذار انسان در این سرزمین هستند. خصوصاً قلعه الموت را نمی توان صرفا یک منظومه معماری دانست؛ بلکه این اثر را می توان یک منظومه مدیریت و راهبرد در سرزمین تلقی نمود که درس ها و آموزه های ارزشمندی برای جهان امروز در خود جای داده است.
وی با اشاره به اهداف برگزاری این نشست اظهار نمود: در طراحی نشست امروز سعی شده است بار دیگر به این مساله دقت کنیم که ثبت جهانی یک اثر تاریخی، صرفا پایان یک فرآیند نیست؛ بلکه شروع مسئولیتی تازه برای همه ما در قبال حفاظت، معرفی، خوانش و استفاده صحیح از ظرفیتهای این میراث در زندگی امروز است.
علی دارابی با اشاره به فرآیند بررسی پرونده های ایران در یونسکو اظهار داشت: پرونده قلعه الموت حاصل تلاش و همکاری جمعی گسترده بود و حدود ۱۱۰ نفر طی پنج سال در تهیه و پیشبرد این پرونده مشارکت داشتند که این مساله نشان دهنده اهمیت کار علمی و پژوهشی در فرآیند ثبت جهانی آثار است.
دارابی با اشاره به اینکه ثبت جهانی آثار فرهنگی یکی از افتخارات و موفقیتهای بزرگ کشور به حساب می آید، اضافه کرد: این موفقیت ها باید به ملت بزرگ ایران تبریک گفته شود، اما در کنار جشن و افتخار، باید به مسئولیت های بعد از ثبت نیز توجه ویژه داشته باشیم.
قائم مقام وزیر میراث فرهنگی افزود: پرونده هایی که برای ثبت جهانی تهیه می شوند، حاصل سال ها مطالعه، مطالعه و تلاش علمی هستند و ثبت یک اثر در لیست میراث جهانی، پایان این مسیر نیست؛ بلکه از این مرحله، مسئولیت حفاظت، نگهداری، معرفی و انتقال آن به نسل های آینده شروع می شود.
وی همینطور بر اهمیت زبان فارسی بعنوان یکی از مؤلفه های هویت ایرانی تاکید کرد و اظهار داشت: باید به نقطه ای برسیم که جهان علم و فرهنگ بیشتر از گذشته با زبان و ادبیات فارسی و دستیافته های تمدنی ایران آشنا شود. زبان فارسی یکی از مهم ترین مؤلفه های هویت ایرانی و قسمتی از سرمایه فرهنگی کشور است که باید در سطح جهانی معرفی و تقویت شود.
دارابی در ادامه با اشاره به اهمیت دانش و نظام های تاریخی شکل گرفته در ایران، بر لزوم مطالعه و بازخوانی ظرفیتهای تمدنی کشور تاکید کرد و اضافه کرد: نظام های مهندسی، کشاورزی، اقتصادی و شیوه های مدیریت سرزمین در ایران تاریخی، دارای دانش و تجربه ای باارزش هستند که می توانند برای امروز نیز مورد مطالعه و بهره برداری قرار گیرند.
وی تصریح کرد: قلعه الموت نیز تنها یک بنای تاریخی نیست، بلکه قسمتی از یک منظومه تمدنی و تاریخی است که مطالعه دقیق آن می تواند ابعاد مختلفی از دانش، مدیریت و شیوه زیست جوامع گذشته را برای نسل امروز آشکار کند.
قائم مقام وزیر میراث فرهنگی در انتها ضمن تقدیر از تمامی اشخاصی که در تهیه و ثبت پرونده قلعه الموت مشارکت داشتند، اظهار نمود: حال که این پرونده به ثبت جهانی رسیده است، باید با برنامه ریزی دقیق، محافظت از این میراث را دنبال نماییم و شرایطی فراهم آوریم که این سرمایه باارزش فرهنگی به بهترین شکل به نسل های آینده منتقل شود.
در ادامه؛ حجت ا… ایوبی در نشست تخصصی «میراث راهبردی قلعه الموت» با تبریک ثبت جهانی این اثر، اظهار نمود: توضیحات ارایه شده در این جلسه نشان داده است که ایران چه گنجینه های پنهان و ارزشمندی در عرصه میراث فرهنگی دارد.
وی اضافه کرد: خیلی از کشورها برای ثبت جهانی یک اثر، با دشواری و تلاش فراوان به دنبال یافتن یک گزینه مناسب هستند، اما در ایران مساله اصلی این است که از میان ده ها اثر باارزش و حائز شرایط، کدام اثر را برای ثبت جهانی انتخاب نماییم.
ایوبی با اشاره به ظرفیت ایران در عرصه مشاهیر و شخصیت های برجسته فرهنگی و تاریخی نیز اظهار داشت: در برنامه یونسکو برای گرامی داشت مشاهیر، کشورها می توانند شخصیت هایی را که مناسبت تاریخی مشخصی مانند پنجاهمین سال تولد یا درگذشت آنها دارند، معرفی کنند. ایران در این مورد نیز از ظرفیت خیلی گسترده ای برخوردارست و خیلی از شخصیت های برجسته کشور در سطح جهانی شناخته شده اند.
رئیس امور فرهنگ، ورزش و گردشگری سازمان برنامه و بودجه کشور با اشاره به اینکه ثبت مشاهیر و آثار فرهنگی در سطح جهانی، قسمتی از ثروت فرهنگی ایران است، تصریح کرد: این ظرفیت ها سرمایه های خدادادی و تاریخی ملت ایران هستند و باید برای معرفی و بهره برداری درست از آنها برنامه ریزی شود.
وی در ادامه با اشاره به مفهوم «سرمایه فرهنگی» و «سرمایه نمادین» اظهار داشت: در جهان امروز، علاوه بر سرمایه های اقتصادی و اجتماعی، سرمایه فرهنگی و نمادین نیز اهمیت فراوانی پیدا کرده است. شعر، موسیقی، ادبیات، شخصیت های تاریخی و آثار فرهنگی هر کشور می توانند به سرمایه ای فرهنگی و نمادین تبدیل شوند.
ایوبی اضافه کرد: برخی اشیا امکان دارد از نظر مادی ارزش محدودی داشته باشند، اما زمانیکه به یک شخصیت تاریخی یا یک رویداد مهم پیوند می خورند، ارزش نمادین آنها به مراتب افزایش خواهد یافت. به عنوان نمونه، یک شیء ساده که متعلق به یک شخصیت برجسته تاریخی بوده است، به سبب جایگاه آن شخصیت در حافظه جمعی مردم، می تواند ارزش فرهنگی و نمادین خیلی بزرگی پیدا کند.
وی تاکید کرد: مساله مهم این است که بتوانیم سرمایه های نمادین و فرهنگی کشور را بشکل درست شناسایی، حفاظت و معرفی نماییم و از این ثروت عظیم برای تقویت هویت فرهنگی و ایجاد ارزش های جدید بهره ببریم.
رئیس امور فرهنگ، ورزش و گردشگری سازمان برنامه و بودجه کشور با اشاره به جایگاه شخصیت های تاریخی، ادبی و عرفانی ایران در جهان اظهار نمود: خیلی از شخصیت های ایرانی در کشورهای مختلف شناخته شده اند و آثار و اندیشه های آنان همچنان مورد توجه است. از حکمت و فلسفه گرفته تا ادبیات و عرفان، میراث ایران ظرفیت آنرا دارد که در روایت جهانی تمدن بشری جایگاه برجسته ای داشته باشد.
ایوبی در انتها اظهار داشت: باید داستان تمدن ایران، داستان زندگی بزرگان و سرمایه های فرهنگی این سرزمین را به درستی روایت نماییم. این میراث تنها متعلق به گذشته نیست، بلکه سرمایه ای برای امروز و آینده کشور است و معرفی و بهره برداری صحیح از آن می تواند به تقویت جایگاه فرهنگی ایران در جهان کمک نماید.
در ادامه؛ حسن فرطوسی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، در نشست تخصصی «میراث راهبردی قلعه الموت» با تبریک ثبت جهانی این اثر ارزشمند، آنرا نشانه ای از درخشش نام ایران در حوزه جهانی و نتیجه تلاش جمعی متخصصان، محققان و مدیران حوزه میراث فرهنگی دانست.
وی با تقدیر از استادان، فرهیختگان و حاضران در این جلسه، اظهار نمود: ثبت جهانی قلعه الموت را به مردم شریف ایران تبریک می گویم و امیدوارم این خبر، موجی از شادی و افتخار ملی را در تمام کشور بوجود آورد.
فرطوسی با اشاره به فرآیند تهیه و ثبت پرونده جهانی الموت اضافه کرد: این موفقیت حاصل کار گروهی و همکاری گسترده مجموعه ای از متخصصان، کارشناسان و مدیران حوزه میراث فرهنگی است که با تلاش علمی و حرفه ای خود توانستند یکی از ارزشمندترین میراث های تاریخی ایران را در سطح جهانی به ثبت برسانند.
دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران تاکید کرد: ثبت جهانی یک اثر تاریخی تنها به معنای ثبت یک بنا یا محوطه فرهنگی نیست، بلکه ثبت قسمتی از هویت، تاریخ و تمدن ایران در حافظه جهانی بشریت است و از این منظر باید آنرا یک موفقیت ملی دانست.
وی با اشاره به اهمیت راهبردی قلعه الموت در تاریخ ایران اظهار داشت: الموت را نباید صرفا یک بنای تاریخی یا مجموعه ای از استحکامات نظامی تلقی نمود. این مجموعه در طول تاریخ بعنوان مرکزی برای مدیریت، اندیشه ورزی و مواجهه با چالش های مختلف شناخته شده و مطالعه آن می تواند ابعاد مختلفی از دانش، تدبیر و سازگاری جوامع انسانی با شرایط دشوار را آشکار کند.
فرطوسی تصریح کرد: انتخاب قلعه الموت بعنوان مرکز فعالیت و حکمرانی در دوره تاریخی خود، نشان دهنده درک عمیق از شرایط جغرافیایی، امنیتی و مدیریتی زمانه بوده است و همین خصوصیت ها امروز نیز این اثر را به نمونه ای مهم برای مطالعات تاریخی و فرهنگی تبدیل نموده است.
وی همینطور بر لزوم سودجستن از ظرفیتهای ثبت جهانی برای معرفی هرچه بهتر میراث فرهنگی ایران در سطح بین المللی تاکید کرد و اظهار داشت: ثبت جهانی آثار، مهلتی برای تقویت دیپلماسی فرهنگی، افزایش شناخت جهانی از تمدن ایرانی و توسعه همکاریهای فرهنگی در چهارچوب اهداف یونسکو است.
