امیر کرم زاده در گفتگو با گزارشگر مهر ضمن اشاره به جایگاه حمام شاه عباس در مجموعه تاریخی اصفهان اظهار داشت: حمام شاه یکی از حمام های شاخص و بزرگ شهر اصفهان است که در دوره شاه عباس ساخته شده و از نظر تاریخی و فرهنگی در رابطه با بازار و میدان نقش جهان اهمیت ویژه ای دارد.
وی اضافه کرد: این حمام در ساختار تاریخی شهر اصفهان، تنها یک بنای خدماتی نبوده و باتوجه به جایگاه اصفهان در دوره صفوی، قسمتی از زندگی اجتماعی و شهری مردم و مسافرانی بوده که به این شهر سفر می کردند و تجار و مسافران نیز از آن استفاده می کردند.
کرم زاده با اشاره به اینکه حمام شاه حدود ۲۵۰۰ مترمربع زیربنا دارد، خاطرنشان کرد: وسعت این مجموعه و خصوصیت های خاص آن سبب گشته است که مرمت، آماده سازی و تعریف مدل بهره برداری از آن، پروژه ای ویژه باشد و نمی توان برای آن همان الگویی را درنظر گرفت که برای یک مجموعه معمولی مورد استفاده قرار می گیرد.
مرمت حمام شاه با مشارکت بخش خصوصی و تسهیلات صندوق توسعه ملی
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان ضمن اشاره به روند احیای این بنا اظهار داشت: برای مرمت و آماده سازی حمام شاه، از ظرفیت بخش خصوصی استفاده شده و منابعی نیز از راه صندوق توسعه ملی در چارچوب تسهیلات در اختیار سرمایه گذار قرار گرفته است.
وی اضافه کرد: خوشبختانه امروز این مجموعه به مرحله ای رسیده که می توان برای آن بهره برداری را شروع کرد و ما منتظر هستیم فرایند موردنیاز برای افتتاح رسمی نیز طی شود.
کرم زاده ضمن اشاره به تصمیم میراث فرهنگی برای شروع بهره برداری آزمایشی از حمام شاه اظهار داشت: در اولین مرحله اجازه داده شده است که مجموعه بشکل موقت و آزمایشی مورد بهره برداری قرار گیرد تا سرمایه گذار بتواند نیروهای مورد نیاز خویش را ساماندهی کند و مجموعه را از نظر مدیریتی و اجرایی آماده کند.
وی اضافه کرد: بهره برداری از یک حمام تاریخی با وسعت حدود ۲۵۰۰ مترمربع، کار ویژه ای است و طبیعی است که سرمایه گذار و نیروهای مجموعه باید قبل از شروع فعالیت رسمی، تجربه موردنیاز برای اداره چنین مجموعه ای را به دست آورند.
مدیرکل میراث فرهنگی استان اصفهان تاکید کرد: بهره برداری آزمایشی این امکان را فراهم می آورد که نحوه فعالیت مجموعه، مدیریت نیروها و شیوه ارایه خدمات در یک دوره کنترل شده مورد ارزیابی قرار گیرد و سپس مجموعه وارد مرحله بهره برداری رسمی شود.
حمام تاریخی به سبب ملاحظات فنی با کاربری سابق احیا نمی شود
کرم زاده در رابطه با کاربری جدید حمام شاه نیز اظهار داشت: شرایط فعلی بنا اجازه نمی دهد که این مجموعه به عنوان حمام با کاربری سابق مورد استفاده قرار گیرد و دراین خصوص محدودیت های زیرساختی وجود دارد.
وی ضمن اشاره به نبود گاز در مجموعه اضافه کرد: هم اکنون امکان استفاده از حمام بشکل گذشته وجود ندارد و از طرفی باید مبحث رطوبت نیز مورد توجه قرار گیرد؛ برای اینکه استفاده مجدد از مجموعه به عنوان حمام می تواند میزان رطوبت را افزایش دهد و این مساله ممکنست برای بنا و حتی بازار پیرامون آن مشکل ایجاد نماید.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان اضافه کرد: بدین سبب در فرایند احیای حمام شاه کوشش شده است کاربری جدیدی متناسب با وضعیت بنا تعریف شود؛ بگونه ای که ضمن ایجاد امکان بهره برداری اقتصادی، کمترین فشار و مداخله را بر کالبد تاریخی مجموعه وارد کند.
وی بیان کرد: بر همین اساس، کاربری مجموعه پذیرایی برای حمام شاه پیش بینی شده است و در کنار آن، کارهای فرهنگی و موزه ای نیز در این مجموعه دنبال خواهد شد.
کرم زاده اضافه کرد: یکی دیگر از ظرفیت هایی که برای این مجموعه درنظر گرفته شده، عرضه و فروش صنایع دستی و محصولات صنایع دستی است تا حمام شاه بتواند در کنار کاربری پذیرایی، به فضایی برای معرفی و عرضه قسمتی از ظرفیتهای صنایع دستی اصفهان نیز تبدیل گردد.
وی ضمن اشاره به پیش بینی فعالیت موزه ای در حمام شاه اظهار داشت: تلاش ما اینست که کاربری موزه ای نیز در این مجموعه شکل بگیرد تا قسمتی از هویت تاریخی و فرهنگی بنا برای بازدیدکنندگان قابل مشاهده و درک باشد.
مدیرکل میراث فرهنگی استان اصفهان اظهار داشت: در احیای چنین بناهایی باید میان استفاده جدید و صیانت از ساختار تاریخی تعادل برقرار شود و نمی توان صرفا با هدف ایجاد یک فعالیت اقتصادی، مداخلاتی در بنا انجام داد که به اصالت و ارزش های تاریخی آن لطمه وارد کند.
کرم زاده ضمن اشاره به سابقه تاریخی حمام شاه خاطرنشان کرد: این بنا در دوره شاه عباس ساخته شده و در محدوده ای قرار گرفته که بازار و میدان نقش جهان نیز در آن واقع شده اند و به این علت، اهمیت آن فقط به ساختمان حمام محدود نمی شود و قسمتی از ساختار تاریخی شهر اصفهان را تشکیل می دهد.
وی اضافه کرد: حمام شاه در دوره فعالیت خود مورد استفاده مسافران و تجار نیز قرار داشته و در واقع در رابطه با زندگی شهری و کارهای اقتصادی و اجتماعی اصفهان بوده است.
مدیرکل میراث فرهنگی استان اصفهان همینطور به وضعیت این بنا در دوره های متأخر اشاره نمود و اظهار داشت: حمام شاه در دهه های ۶۰ و ۷۰ به یک حمام عمومی مدرن یا حمام نمره ای تبدیل شد و این تغییر کاربری سبب شد قسمتی از کارکرد و هویت سنتی آن دستخوش تغییر شود.
کرم زاده اضافه کرد: این بنا تا سال ۱۳۷۵ مورد استفاده قرار داشت، اما بعد از آن با گذشت زمان با تخریب هایی رو به رو شد و بخشهایی از فضاهای آن نیز کاربری اصلی خویش را از دست دادند.
وی ضمن اشاره به لزوم مرمت و احیای حمام شاه اظهار داشت: تغییراتی که در دوره های مختلف در این بنا بوجود آمده بود و همینطور حضور متصرفان، همچون مشکلاتی بود که روند ساماندهی و احیای آنرا با دشواری مواجه کرد، اما با توجه به این مسائل، امروز حمام شاه آماده استفاده شده است.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان اضافه کرد: حمام شاه در سال ۱۳۸۱ در لیست آثار ملی کشور ثبت شده و از آن زمان، لزوم صیانت از این اثر تاریخی و پیشگیری از لطمه بیشتر به آن مورد توجه قرار داشته است.
کرم زاده با تاکید بر اهمیت بهره برداری درست از بناهای تاریخی اظهار داشت: زمانی که یک بنای تاریخی مرمت می شود، باید برای آینده آن نیز برنامه داشت و بنا نباید بعد از مرمت باردیگر بدون استفاده باقی بماند؛ بدین سبب برای حمام شاه کوشش شده است مدلی برای بهره برداری تعریف شود که هم امکان فعالیت اقتصادی داشته باشد و هم الزامات میراث فرهنگی در آن رعایت شود.
وی تصریح کرد: در مورد حمام شاه به سبب نبود گاز و همینطور نگرانی از افزایش رطوبت، برگرداندن کاربری حمام بشکل سابق ممکن نیست و به این علت کاربری پذیرایی و کارهای فرهنگی و موزه ای برای آن پیش بینی شده است.
کرم زاده در رابطه با زمان افتتاح این مجموعه نیز اظهار داشت: بعد از طی دوره بهره برداری آزمایشی و آماده شدن شرایط لازم، حمام شاه بزودی با حضور مسئولان کشوری و استاندار اصفهان افتتاح می گردد.
وی اضافه کرد: هدف اینست که مجموعه در زمان افتتاح رسمی، از نظر نیروی انسانی، مدیریت، نحوه ارایه خدمات و الزامات حفاظتی به آمادگی لازم رسیده باشد تا فعالیت آن با مشکلات کمتری شروع شود.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان در آخر تاکید کرد: حمام شاه باتوجه به وسعت، موقعیت تاریخی و ارزش فرهنگی خود، ظرفیت آنرا دارد که بعد از احیا به یکی از مجموعه های قابل توجه در بافت تاریخی اصفهان تبدیل گردد و تلاش ما اینست که بهره برداری جدید از این بنا در کنار حفظ ارزش های تاریخی آن دنبال شود.