تور مسافرتی: معماری و شهرسازی همیشه مظهری از فرهنگ هر جامعه بشمار می رود چونکه در تعامل انسان با محیط اطراف خود به آگاهی در قالب کالبد رسیده است. معماری ایرانی بواسطه ارزش های مترقی نهفته در آن همیشه بهترین پاسخ را به نیازها و محدودیت های پیش روی این سرزمین ارائه نموده است.
تفاوت اقلیمی در گستره وسیع جغرافیایی ایران باعث شده است تنوعی در راستای در امتداد محیط قرار گرفتن این سرزمین ایجاد شود و از محدودیت ها فرصتی را فراهم آورد تا گرمای طاقت فرسای دزفول با ساخت شوادان و بی آبی کویر با آب انبار و قدات مرتفع شود در صورتیکه ایران در قالب یک وحدت طبیعی در کنار هم قرار گرفته است. اسلام به عنوان زیباترین واقعه در راه معماری ایرانی تعالی بخش آن شده و کالبد بناها و بافت های تاریخی را متاثر از روح خود کرده است و از این حیث وجوه معناشناسانه در کنار وجود زیبایی شناسانه در شهرهای ایرانی رشد یافته و تمامی اجزای معماری در نظام تکوین یافته ای در تعامل با هم به ایجاد کیفیت و زیست مطلوب برای اهالی شهر به ایفای نقش پرداختند.
جاری شدن این مفاهیم در معماری و شهرسازی در تعامل و مراوده با اهل شهر پدید آمده و سنتهای آزموده شده زیست که در سالیان متمادی و بواسطه آزمون و خطا شکل گرفته است به خدمت آن درآمده است. امروزه هرگاه سخن از هویت در معماری معاصر به میان آورده می شود فاصله معناداری را بین ایده آل ها و وضعیت موجود از جنبه کیفیت مشاهده می نماییم. امروز خانه ایرانی که در کنار ایجاد آسایش خلق، آرامش رکن رکین آن بود، جای خودرا به آپارتمان هایی داده که تنها به ایجاد آسایش اکتفا و به تمنای معماری غربی بر تمامی سنتهای این سرزمین پشت کرده است.
امروز نیازهای روز را با نگاه به الگوهای غربی پاسخ داده ایم و هر زمان و مکانی که در برخورد با طبیعت به موضوعی برخوردیم، بجای احترام بصورت یک طرفه مترصد تقابل و از میان برداشتن آن شده ایم و آن ناشی از عدم خوانش دو وجه صحیح سرزمین ایران بستر طبیعی و تاریخ آن به خصوص گذشته نزدیک است. امروزه نتوانستیم تفاوت «کهنه» را از «کهن» درک نماییم. کهنه آن چیزی است که هر روز از ارزش آن کم می شود اما کهن، آن ریشه تنومندی است که هر روز به ارزش آن افزوده خواهد شد و اعتبار و منزلتی را به همراه خواهد داشد.
معاصر شدن به مفهوم در امتداد این کهن قرار گرفتن و به ملاقات آن رفتن است به طریقی که به گذشته متصل شد اما پاسخی منطقی به اقتضائات روز ارائه داد. موضوعی که در تمام وجوه زندگی باید به کار بسته شود تا در معماری و شهرسازی ما متجلی شود. امروز به بهانه نو شدن، کهن را به بهانه کهنگی دور میریزیم اما شرط بهره مندی از معماری و شهرسازی مطلوب اتصال به کهن بودن این سرزمین است تا بتوان معاصر شد و جوانه زد.
ساختار حکمرانی حوزه معماری و شهرسازی، نظام آموزش و تربیت معمار و شهرساز، الگوهای توسعه شهری، ملحوظ نکردن مردم در مدیریت شهری، کمبود پروژه های شاخص و موفق معاصر در سطح کشور، نحوه بهره مندی مدیریت شهری از موضوع میراث فرهنگی، پیشرفت سواد میرانی در جامعه و اعمالی از این دست می تواند مطالبی باشد که با چاره اندیشی مسیر منحرف شده معاصرسازی معماری و شهرسازی ایران را جهت دهد و این پریشانی که تمامی ذی مدخلان و دست اندرکاران همچون مدیران شهری جامعه دانشگاهی و مردم به آن اذعان دارند را سامان بخشد.
ایرانیان در طول تاریخ همیشه پرچمدار غنابخشی به فرهنگ جامعه جهانی بودند و چند صباحی است که از ایفای نقش خود باز مانده اند ولی مسلم است که روزی احوالات معماری و شهرسازی ایران بهبود می باید اما وقوع آن در چه زمانی باشد آیندگان قضاوت خواهند کرد.
* قائم مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی، معماری و شهرسازی
منبع: تور مسافرتی
